Cải tạo đất phèn từ A tới Z

Cải tạo đất phèn từ A tới Z

Khi đất có độ chua hoặc độ pH trong đất thấp sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến các chất dinh dưỡng của đất trồng, bên cạnh đó là ngăn chặn sự tồn tại của các loại vi sinh vật có lợi trong đất. Những yếu tố này góp phần không nhỏ khiến cho cây trồng kém phát triển, còi cọt, cho năng suất kém. Bài viết này Thế giới làm vườn sẽ nói rõ hơn về vấn đề Cải tạo đất phèn từ nguyên nhân, cách nhận biết cho đến cách xử lí và cải tạo đất phèn nhé!

Đất phèn là gì?

Cải tạo đất phèn từ A tới Z 1
Cải tạo đất phèn

Đất phèn (hay còn gọi là đất chua) là tình trạng độ pH của đất dưới độ pH trung tính (nhỏ hơn 7). Độ pH của đất là thước đo nồng độ của các ion hydro (H +), được biểu thị bằng logarit âm của nồng độ H +. Nó là một chỉ số của hoạt động H+ khi nó tương tác với các thành phần đất, chất dinh dưỡng trong dung dịch đất (nước) và thực vật phát triển trong đất.

Nói chung lại, thi khi các tác nhân như mưa xối hay canh tác không phù hợp sẽ khiến đất mất đi tính chất vật lý vốn có, nồng độ pH tự nhiên bị biến đổi thấp hơn bình thường khiến đất bị chua.

Xem thêm: Cải tạo đất phèn bằng vôi bột

Nguyên nhân gây ra đất bị nhiễm phèn

Cải tạo đất phèn từ A tới Z 2
Cải tạo đất phèn

Các đặc điểm ban đầu của đất như đá mẹ của đất, khí hậu và thảm thực vật bản địa ban đầu xác định độ pH của đất trước khi trồng trọt. Một số loại đất được hình thành trên các loại đá gốc có tính axit và có tính axit nhẹ tự nhiên. Sử dụng nhiều lần phân bón tạo axit amoni, rửa trôi nitrat-N (NO3-N) và thực vật hấp thụ cation và để lại anion đều thúc đẩy quá trình axit hóa lớp đất mặt khi canh tác.

Đất cát thoát nước tốt nên dễ bị chua hơn. Lượng axit được tạo thành bởi các vật liệu phân bón chứa amoni-N thông thường khi amoni-N được chuyển thành nitrat-N và lượng vôi tương đương (100% CaCO3) cần thiết để trung hòa lượng axit tạo thành.

Có 5 nguyên nhân cụ thể khiến đất bị nhiễm phèn:

  • Lượng mưa nhiều rửa trôi và có tính acid
  • Nguồn gốc đá mẹ có tính axit
  • Chất hữu cơ phân hủy
  • Thu hoạch cây trồng với năng suất cao
  • Hiện tượng nitrat hóa do bón quá nhiều phân đạm

Ảnh hưởng khi đất bị nhiễm phèn

Cải tạo đất phèn từ A tới Z 3
Cải tạo đất phèn

Đối với chất dinh dưỡng trong đất

Độ chua của đất ảnh hưởng đến sự sẵn có của chất dinh dưỡng và hoạt động của vi sinh vật cũng như sự phát triển của cây trồng.

Các chất dinh dưỡng thực vật như nitơ (N), phốt pho (P), kali (K), lưu huỳnh (S), canxi (Ca), magiê (Mg) và molypden (Mo) có tính khả dụng thấp ở các giá trị pH có tính axit mạnh. Các chất dinh dưỡng khác như mangan (Mn), đồng (Cu) và kẽm (Zn) có xu hướng có sẵn nhiều hơn cho đến khi đất rất chua (dưới độ pH 5). Tính sẵn có của sắt (Fe) và nhôm (Al) tăng lên khi độ chua của đất tăng lên và Al trở nên độc đối với cây trồng ở các giá trị pH nhỏ hơn 5.

Hoạt động của các sinh vật cố định N như rhizobia liên quan đến cây họ đậu giảm khi đất trở nên chua hơn nhưng nấm lại chịu được độ chua của đất. Các loại cây họ đậu (cỏ linh lăng, cỏ ba lá, đậu nành và đậu khô) thường nhạy cảm hơn với độ pH của đất thấp. Hoạt tính của một số loại thuốc diệt cỏ được tăng lên và giảm xuống ở những loại khác khi đất trở nên axit hơn ảnh hưởng đến các loại cây trồng.

Đối với rễ cây trồng

Hàm lượng Al3 + cao trong dung dịch đất ảnh hưởng đến sự phát triển và sinh trưởng của rễ cây. Các tác động chính là ức chế sự kéo dài của rễ bằng cách can thiệp vào sự phân chia tế bào ở đỉnh rễ và rễ bên.

Điều này dẫn đến hệ thống rễ cây kém, cản trở sự hấp thụ, vận chuyển và sử dụng các nguyên tố dinh dưỡng như Ca, Mg, P và K, cũng như nước. Ngoài ra, Al3 + liên kết với P để tạo thành P ít có sẵn hơn, gây ra các triệu chứng thiếu P. Do đó, thực vật tiếp xúc với nồng độ Al độc hại cho thấy sự phát triển kém, thiếu nước và thiếu chất dinh dưỡng. Kiểm tra bằng mắt thường rễ cây sẽ thấy bộ rễ kém phát triển cũng như các nốt sần ở rễ kém ở các cây họ đậu.

Cách cải tạo đất phèn hiệu quả

Cải tạo đất phèn từ A tới Z 4
Cải tạo đất phèn

1. Bón vôi cho đất – Cải tạo đất phèn

Một giải pháp hữu hiệu khác để cải tạo đất chua là bón vôi. Mục đích chính là cung cấp canxi để khử chua và giảm độc tính của hàm lượng sắt và nhôm tự do. Bà con cần sử dụng vôi thường xuyên vì vôi cần lượng lớn và tác dụng ngắn. Lưu ý sau khi bón vôi bà con phải xả nước để rửa trôi muối và bổ sung chất hữu cơ cho đất.

2. Phơi ải và cày sâu – Cải tạo đất phèn

Cày sâu là một cách để làm thoáng bề mặt đất càng nhiều càng tốt. Sau đó dẫn nước mưa, nước tưới để rửa trôi lớp axit. Việc làm khô chính là sử dụng năng lượng mặt trời để chống lại mầm bệnh trong đất, chủ yếu bằng cách phủ lên bề mặt một lớp bóng râm trong suốt để thu năng lượng mặt trời và tiêu diệt mầm bệnh.

3. Sử dụng biện pháp thủy lợi

Để cây phát triển tốt trên đất chua cần ưu tiên các biện pháp tưới tiêu. Xây dựng hệ thống mương máng, kênh tưới, kênh tiêu song song để xả phèn vào đất, hạ mực nước ngầm. Ngoài ra, phải đắp đê ngăn nước biển xâm thực, nếu không đất không khỏi bị nhiễm mặn, cây cối sẽ chết dần.

4. Bón phân cho đất – Cải tạo đất phèn

Nếu không thể cải tạo đất phèn, điều này sẽ gây hại cho cây trồng về lâu dài. Vì vậy, bà con cần bổ sung các loại phân bón thích hợp để bổ sung cho phù hợp.

Theo các chuyên gia nghiên cứu, ngay cả trồng cây cũng không được bỏ qua giai đoạn bón phân cải tạo đất. Tăng cường bón phân hữu cơ dạng hạt, vi lượng, phân đạm, phân lân,…Điều này giúp tăng độ mùn để duy trì chất dinh dưỡng tốt, tăng độ ẩm. Ngoài ra còn cải thiện độ pH, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển.

Bón phân cân đối, điều chỉnh phù hợp để giữ N, P, K ở mức thích hợp cho cây trồng. Tránh sử dụng các loại phân có chứa lưu huỳnh như phân đạm sunfat, phân kali,…Dư thừa phân bón sẽ làm tăng độc tố và gây chết cây. Một số sản phẩm phân bón tham khảo: phân chuồng, phân hữu cơ humic, super lân, phân lân,

5. Lên luống cho cây trồng – Cải tạo đất phèn

Phía trên luống chính, đất được lộn ngược thành các luống nâng khác nhau. Mặt đất được nâng lên, rễ cây con nằm bên dưới tạo thành lớp đệm hữu cơ. Đây là cách làm hiệu quả không chỉ giảm phèn gây hại cho cây trồng mà còn chống ngập úng nhờ tạo lớp đất dày giúp người trồng dễ dàng chăm sóc cây trồng.

Kết lại

Đất phèn khá phổ biến và chiếm diện tích không hề nhỏ tại đất nước ta. Tuy nhiên một số nhà vườn vẫn chưa rõ về loại đất này cũng như cách xử lí khi đất bị chua. Vậy nên mong rằng sau bài viết này mọi người đã hiểu hơn về loại đất chua và cách cải tạo đất phèn. Ngoài ra đất phèn cũng rất hợp để trồng được nhiều loại cây có giá trị kinh tế cao cho người dân.

Xem thêm: Top 10 loại cây trồng hợp với đất phèn

Shop cây online |||Shop giá thể đất trồng online ||| Shop Thiết bị làm vườn